Раҳчароғ – светофор, қаҳваҷӯш – кофеварка

Слайдер, ТОҶИКИСТОН, ФАРҲАНГ ВА АДАБ, ХАБАРИ ТОЗА

Пешниҳоди тарҷумаи 95 вожаи серистеъмол ба тоҷикӣ

Дар саҳифаи иҷтимоии “Дуруст бинависем”, ки беш аз панҷ ҳазор аъзо дорад, чандин муддат аст ширкаткунандагон  нисбат ба тоҷикӣ кардани бисёре аз калимаҳою ибораҳои  иқтибосии ҷорӣ дар забони тоҷикӣ майли шадид нишон медиҳанд. Аксаран сурати чизҳои мавриди назарро дар саҳифа дарҷ карда, хостори номи тоҷикии он мешаванд ва баъзан ин кор хислати озмоишӣ ҳам дорад. Яъне: “Оё дар забони тоҷикӣ ба ин ашё ном додан имконпазир ҳаст?”. То кунун шумори зиёде аз ин гуна дархостҳо посух ёфта, аз тарафи бештари ширкаткунандагон низ баррасӣ ва пазируфта шудаанд. Қисме аз ин вожаҳо ба тариқи намуна ва машварат пешниҳод мегардад, ки ба назари мо қобили истифодаанд. Дар сурати ҷорӣ шудан ва аз тарафи ниҳодҳои марбут ба тасдиқ расидани онҳо, метавон ба ҷуз навиштаҳои матбуотӣ дар мавридҳои дигар ҳам аз онҳо кор гирифт. Қобили ёдоварӣ аст, ки қисме аз ин навъ вожаҳо то кунун ҳам дар навиштаҳои мо ва бархе аз корбарони саҳифа истифода шудааст.

1.БАРҚКАШ (симкаш, васлгари барқ) [برق کش (سیم کش، وصلگر برق)] – электромонтажник
2. БАРЧАСП [برچسپ] – этикетка, наклейка
3. БОҒИ НАБОТ (гиёбоғ) [باغ نبات (گیاباغ)] – ботанический сад
4. ВИНТ(Т)ОВ (товак) [وِنتاو (تاوک)] – отвёртка
5. ГАЗБАНД (газполо) [گازبند (گازپالا)] – противогаз
6. ГАРДОНА [گردانه] – двигатель, мотор
7. ГАРДОНАБАРҚ [گردانه برق] – генератор
8. ГИРОНА [گیرانه] – ключ зажигания (заводной), щама анвоаш.
9. ГУЗОРИШНИГОРА (суратгузориш) [گزارش نگاره (صورت گزارش)] — фоторепортаж
10. ГӮШОНӢ [گوشانی] – наушники
11. ДАМПОЛО [دَم پالا] – респиратор
12. ДАРСИ ДИДОРӢ (дарси тасвирӣ, дарси фаронигораӣ)
[درس دیداری (درس تصویری، درس فرانگاره ای)] – видеоурок
13. ДАСТАНҶОМ [دست انجام] – сумка, ручная кладь
14. ДИДГАР (дурбини назорат) [دیدگر (دوربین نظارت)] – камера наблюдения
15. ДОҒЧАСП [داغ چسپ] – вулканизация шин
16. ДОНИШНИГОР (нигоромӯза, тасвирбаён) [دانش نگار (نگارآموزه، تصویربیان)] – инфографика
17. ЁРА [یاره] — система бесперебойного электропитания (UPS: сокр. от Uninterruptible Power Supply)
18. ДОРУЧАК [داروچک] – капельное внутривенное вливание, «капельница»
19. ЗАМИНПАЙМО [زمین پیما] – землемер
20. ЗЕҲ (пайнах) [زه (پی نخ)] – жилка, леска
21. ЗИБОҒ (ҷонварбоғ, зиёбоғ) [زیباغ (جانورباغ، زیاباغ)] – зоологический парк (зоопарк)
22. ЗИНАГАРДОН (зинаи равон) [زینه گردان (زینه روان)] – эскалатор
23. КАМПАЛ (пату) [کَمپَل (پتو)] – одеяло
24. КАША (кашӣ) [کشه (کشی)] – трос для буксировки
25. КӮБО [کوبا] – комбайн
26. КӮРАРОҲ [کوره راه] – лабиринт
27. ҚАФАСОБ [قفساب] – аквариум
28. ҚАҲВАСО(Й) [قهوه سا(ی)] – кофемолка
29. ҚАҲВАҶӮШ [قهوه جوش)] – кофеварка
30. ЛАВҲИ ЛАМСӢ (лавҳи пармосӣ) [لوح لمسی (لوح پرماسی)] – сенсорный экран
31. МОШИНСАРОЙ мошинсарой) [(ماشین سرای)] – автопарк
32. ЛИЖАК (лизак) [لیژک (لیزک)] – лыжа
33. МАҲЗАР (дафтархона) [محضر (دفترخانه)] – нотариальная контора
34. МАҲЗАРДОР (сардафтар) [محضردار (سردفتر)] – нотариус
37. МОШИНПОЙГОҲ [ماشین پایگاه] – автобаза, автоколонна
35. МОШИНРАБОТ [ماشین رباط] – автостоянка
36. МОШИНСОЗ (ҳунарвар) [ماشین ساز (هنرور)] – механик
37. МОШИНХОНА [ماشین خانه] – гараж
38. НАҚШАНИГОРӢ [نقشه نگاری] – картография
39. НАМОГАРДОН (намогард, дурфармон) [نماگردان (نماگرد، دورفرمان)] – пульт дистанционного управления
40. НЕРУЁР (ёра) [نیرویار (یاره)] – батарея
41. НИШОНБАРГ [نشان برگ] – визитная карточка (визитка)
42. НОВВАРАҚ [ناوَّرق] – шифер
43. НОМБАРГ [نام برگ] – бейджик, бирка
44. ОЗАРАФШОН [نارافشان] – фейерверк-
45. НОШНОПАР [ناشناپر] – неизвестный летательный объект (НЛО)
46. НУРАФКАН [نور افکن] – прожектор
47. ОБАФШОР (обмевагир) [آب افشار (آبمیوه گیر)] – соковыжималка
48. ОБРАВСОЗ (лӯлакаш) [آبروساز (لوله کش)] – сантехник, водопроводчик
49. ОҲАНГОРО [آهنگ آرا] – аранжировщик
50. ОШЁНБАР (ОШЁНПАЙМО) [آشیان بر (آشیان پیما)] – лифт
51. ПАЙГИР [پی گیر] – полицейский радар, доплеровский радар
52. ПАЙЗАН [پی زن (سوراخ کن)] – дырокол
53. ПАРЧАТР (чатри наҷот) [پره چطر (پرچتر، چتر نجات)] – парашют
54. ПОГАҲ (пойгоҳ) [پاگه (پایگاه)] — подъезд
55. ПОША [پاشه] – пульверизатор, распылитель

56.ПОЛОВАН — پالاون(филтр

-ОБПОЛО;

-РАВҒАНПОЛО;

-ҲАВОПОЛО;….

60. РАВГАҲ [رُوگه] – проезд

61. РАВТОР (торгард, кобини раҳтор) [رُوتار (تارگرد، کابین ره تار)] – кабина канатной дороги
62. РАҲКАМАР (ҳалқароҳ) [ره کمر (حلقه راه)] – кольцевая дорога
63. РАНГНОЙ [رنگ نای] – запаска стержни для ручки
64. РАСАНБАРҚӢ (симробит) [رسن برقی (سیم رابط)] – электрический удлинитель
65. РАҲКАДА [ره کده] – эстакада
66. РАҲНИШОН [ره نشان] – дорожный знак
67. РАҲОНА [رَهانه] – проездной билет
68. РАҲТОР [ره تار] – канатная дорога
69. РЕЗБИН (бузургнамо,пурбин) [ریزبین (بزرگ نما، پربین)] – лупа
70. РЕЗГӢ [ریزگی] – микроорганизм, микроб
71. РӮГАРДОН [روگردان] – калька, калькирование в лингвистике
72. РӮКОРИИ ЧАРХҲО [روکاری چرخ ها] – шиномонтаж
73. РОНИШГОҲ [رانشگاه] – автодром
74. СЕЧАРОҒ (РАҲЧАРОҒ)[سه چراغ] – светофор
75. СИМГАРД [سیم گرد] – троллейбус
76. СИМЗАН (варақдӯз, мошиндӯхт) [سیم زن (ورق دوز، ماشین دوخت)] – степлер, сшиватель
77. СИМОНШУР (бетонсоз; бетоншур) [سیمان شور (بتن ساز؛ بتن شور)] – бетоносмеситель, бетономешалка
78. СОЗИ ЧАРХ [ساز چرخ] – балансировка колёс
79. СУРЪАТНИШОН (шитобгир) [سرعت نشان (شتاب گیر)] – искусственная дорожная неровность, «лежачий полицейский»
80. ТАСМАЧЕН (наворметр) [تسمه چِن (نوارمتر)] – рулетка (инструмент для измерения длины)
81. КАҶТИР (товтир) (милиланг) [تاو تیر (میل لنگ)] – коленчатый вал
82. ТӮРДЕВОР (симтӯр) [توردیوار (سیم تور)] – заборная сетка
83. ФАРОТОБ [فراتاب] – проектор
84. ХАТГАРД [خط گرد] – маршрутное такси, маршрутка
85. ХОБА [خوابه] – консервы
88. ХОНКАДА (хонаи бисёрошёна) [خانستان (خانه بسیارکاشانه) ] – многоквартирный дом
89. ХУДПАР [خودپر] – беспилотный летательный аппарат (БПЛА)
90. ҲАВОНАВАРД (халабон) [هوانورد (خلبان)] – летчик, авиатор
91. ҲАВОСОЗ [هواساز] – кондиционер (созкунанда-муътадилкунандаи ҳаво)
92. ҲАВОПАЙК [هواپیک] – квадрокоптер
93. ҲАМСОЗИИ ЧАРХҲО [همسازی چرخ ها] – развал-схождение колёс
94. ЧАКОНА [چکانه] – пипетка
95. ҶОМАГАҲ (рахтовез) [جامه گه (رخت کن)] – гардероб

Рустами Ваҳҳоб,

номзади илмҳои филолгӣ, шоир


Поделиться новостью в социальных сетях:

2 комментарий

Leave a Reply